آفت‌کش‌ها و مواد باغبانی • Zinc / aluminium phosphide

مسمومیت با قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار)

خطر: کشندهسگگربهپرندهخرگوشجوندگان کوچک

اگر خوراکی یا مادهٔ مشکوک خورده است

در بلع مادهٔ سمی یا چوب بلال، منتظر بروز علامت نمانید؛ فوراً با دامپزشک تماس بگیرید.

انجام دهید

  • با کلینیک تماس بگیرید و برای انتقال ایمن آماده شوید.
  • زمان شروع، مقدار احتمالی، وزن حیوان و نام ماده یا دارو را یادداشت کنید.
  • بسته‌بندی یا عکس ماده را همراه ببرید؛ فیلم‌برداری نباید انتقال را عقب بیندازد.

انجام ندهید

  • خودسرانه استفراغ ایجاد نکنید؛ نمک، آب‌اکسیژنه، زغال یا داروی انسانی ندهید.
  • به حیوان بی‌هوش، در حال تشنج یا دچار مشکل تنفسی آب یا غذا به زور ندهید.
  • برای دیدن اینکه «خودش خوب می‌شود» صبر نکنید.

منبع: کمک‌های اولیهٔ AVMA · یافتن کلینیک · بانک سموم

سم و کود در انباری باغ با سگی پشت حصار

پاسخ کوتاه

قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) چقدر خطرناک است؟

در اسید معده گاز فسفین می‌سازد که ریه، قلب و کبد را درگیر می‌کند. پادزهر اختصاصی ندارد و گازِ استفراغ حیوان می‌تواند برای افراد اطراف هم خطرناک باشد.

نکات کلیدی:

  • مادهٔ مؤثر: فسفید روی یا فسفید آلومینیوم که در معده گاز فسفین آزاد می‌کند
  • کجا پیدا می‌شود: طعمه‌های گندم یا خمیری سم موش در باغ و انبار، قرص‌های گازدهی انبار غلات (قرص برنج)
  • شروع علائم: ۱۵ دقیقه تا ۴ ساعت؛ آسیب کبد و کلیه ممکن است روزهای بعد ظاهر شود.

اقدام فوری

  1. همین حالا به کلینیک بروید و پیش از رسیدن تماس بگیرید تا آماده باشند.
  2. در خودرو پنجره‌ها را باز نگه دارید؛ استفراغ را بدون دستکش و تهویه لمس یا بو نکنید.

آنچه نباید کرد

  • القای استفراغ در خانه یا در فضای بسته
  • دادن آب یا غذای زیاد (اسید معده را بیشتر و گاز را زیادتر می‌کند)
  • صبر کردن تا بروز علامت

پیش از تماس با دامپزشک این‌ها را آماده کنید

  • گونه، سن و وزن تقریبی حیوان
  • نام دقیق محصول و بسته‌بندی یا عکس برچسب
  • حداکثر مقداری که ممکن است خورده یا لمس کرده باشد
  • ساعت تقریبی تماس یا خوردن
  • علائمی که تا الان دیده‌اید
  • بیماری‌ها و داروهای فعلی حیوان

علائم

  • استفراغ مکرر (گاه با بوی سیر یا ماهی گندیده)
  • شکم دردناک و نفخ‌کرده
  • تنفس سریع و دشوار
  • ضعف، لرزش، تشنج و شوک

زمان شروع: ۱۵ دقیقه تا ۴ ساعت؛ آسیب کبد و کلیه ممکن است روزهای بعد ظاهر شود.

راهنمای علائم مرتبط

درمان در کلینیک

در ساعت اول، کاهش اسید معده و شستشو در فضای پرتهویه، اکسیژن، سرم، محافظ کبد و درمان حمایتی شدید؛ پیش‌آگهی به سرعت رسیدن بستگی دارد.

تصمیم درمانی فقط با دامپزشک است؛ این توضیح برای آمادگی شماست.

پیشگیری

  • در خانه و حیاط به‌جای طعمهٔ سمی از تلهٔ مکانیکی و بستن ورودی‌ها استفاده کنید
  • اگر انبار یا مزرعه گازدهی شد، حیوانات را تا تهویهٔ کامل دور نگه دارید
  • از همسایه و سمپاش بپرسید چه سمی و کجا گذاشته‌اند

پرسش‌های متداول

آیا قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) برای سگ، گربه، پرنده، خرگوش، جوندگان کوچک خطرناک است؟

بله؛ درجهٔ خطر «کشنده». در اسید معده گاز فسفین می‌سازد که ریه، قلب و کبد را درگیر می‌کند. پادزهر اختصاصی ندارد و گازِ استفراغ حیوان می‌تواند برای افراد اطراف هم خطرناک باشد.

علائم مسمومیت با قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) کی ظاهر می‌شود؟

۱۵ دقیقه تا ۴ ساعت؛ آسیب کبد و کلیه ممکن است روزهای بعد ظاهر شود.

اگر حیوانم قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) خورد چه کنم؟

همین حالا به کلینیک بروید و پیش از رسیدن تماس بگیرید تا آماده باشند. در خودرو پنجره‌ها را باز نگه دارید؛ استفراغ را بدون دستکش و تهویه لمس یا بو نکنید. از این کارها پرهیز کنید: القای استفراغ در خانه یا در فضای بسته؛ دادن آب یا غذای زیاد (اسید معده را بیشتر و گاز را زیادتر می‌کند)؛ صبر کردن تا بروز علامت.

دامپزشک برای مسمومیت با قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) چه می‌کند؟

در ساعت اول، کاهش اسید معده و شستشو در فضای پرتهویه، اکسیژن، سرم، محافظ کبد و درمان حمایتی شدید؛ پیش‌آگهی به سرعت رسیدن بستگی دارد.

چطور از تماس دوباره با قرص برنج و فسفید روی (سم موش و انبار) جلوگیری کنم؟

در خانه و حیاط به‌جای طعمهٔ سمی از تلهٔ مکانیکی و بستن ورودی‌ها استفاده کنید؛ اگر انبار یا مزرعه گازدهی شد، حیوانات را تا تهویهٔ کامل دور نگه دارید؛ از همسایه و سمپاش بپرسید چه سمی و کجا گذاشته‌اند.

موارد مشابه در آفت‌کش‌ها و مواد باغبانی

منابع

منابع اختصاصی این ماده

منابع عمومی سم‌شناسی