آفتکشها و مواد باغبانی • Mothballs (naphthalene / PDB)
مسمومیت با نفتالین و قرص ضدبید
اگر خوراکی یا مادهٔ مشکوک خورده است
در بلع مادهٔ سمی یا چوب بلال، منتظر بروز علامت نمانید؛ فوراً با دامپزشک تماس بگیرید.
انجام دهید
- با کلینیک تماس بگیرید و برای انتقال ایمن آماده شوید.
- زمان شروع، مقدار احتمالی، وزن حیوان و نام ماده یا دارو را یادداشت کنید.
- بستهبندی یا عکس ماده را همراه ببرید؛ فیلمبرداری نباید انتقال را عقب بیندازد.
انجام ندهید
- خودسرانه استفراغ ایجاد نکنید؛ نمک، آباکسیژنه، زغال یا داروی انسانی ندهید.
- به حیوان بیهوش، در حال تشنج یا دچار مشکل تنفسی آب یا غذا به زور ندهید.
- برای دیدن اینکه «خودش خوب میشود» صبر نکنید.
منبع: کمکهای اولیهٔ AVMA · یافتن کلینیک · بانک سموم

پاسخ کوتاه
نفتالین و قرص ضدبید چقدر خطرناک است؟
نفتالین به گلبولهای قرمز آسیب میزند و کمخونی میسازد؛ پارادیکلروبنزن بیشتر علائم عصبی، کبدی و کلیوی ایجاد میکند. گربهها و پرندگان حساسترند و بخار هم مهم است.
نکات کلیدی:
- مادهٔ مؤثر: نفتالین یا پارادیکلروبنزن
- کجا پیدا میشود: گلولهها و قرصهای ضدبید در کمد، چمدان و لباسهای زمستانی؛ بخار آن در کمدهای بسته
- شروع علائم: استفراغ ظرف چند ساعت؛ کمخونی ممکن است ۱ تا ۵ روز بعد ظاهر شود.
اقدام فوری
- فوراً با دامپزشک یا کلینیک شبانهروزی تماس بگیرید و بستهبندی محصول را همراه ببرید.
- بسته را نگه دارید؛ نوع ماده (نفتالین یا پارادیکلروبنزن) درمان و پایش را تعیین میکند.
- اگر بخار در اتاق است، پنجرهها را باز کنید و حیوان را بیرون ببرید.
آنچه نباید کرد
- دادن شیر، روغن یا غذای چرب (جذب نفتالین را بیشتر میکند)
- القای استفراغ بدون دستور دامپزشک
پیش از تماس با دامپزشک اینها را آماده کنید
- گونه، سن و وزن تقریبی حیوان
- نام دقیق محصول و بستهبندی یا عکس برچسب
- حداکثر مقداری که ممکن است خورده یا لمس کرده باشد
- ساعت تقریبی تماس یا خوردن
- علائمی که تا الان دیدهاید
- بیماریها و داروهای فعلی حیوان
علائم
- استفراغ و بوی ضدبید از دهان
- بیحالی و بیاشتهایی
- لثهٔ رنگپریده یا قهوهای
- لرزش یا تشنج در موارد شدید
زمان شروع: استفراغ ظرف چند ساعت؛ کمخونی ممکن است ۱ تا ۵ روز بعد ظاهر شود.
درمان در کلینیک
القای استفراغ در کلینیک در زمان مناسب، زغال فعال، آزمایش خون تکراری برای کمخونی و آسیب کبد و کلیه، و در موارد شدید تزریق خون.
تصمیم درمانی فقط با دامپزشک است؛ این توضیح برای آمادگی شماست.
پیشگیری
- لباسها را در کیسه یا جعبهٔ دربسته نگه دارید و از چوب سدر استفاده کنید
- کمد حاوی ضدبید را دور از دسترس حیوان ببندید
- قفس پرنده را هرگز در اتاقی که بوی ضدبید دارد نگذارید
پرسشهای متداول
آیا نفتالین و قرص ضدبید برای سگ، گربه، پرنده، خرگوش، جوندگان کوچک خطرناک است؟
بله؛ درجهٔ خطر «شدید». نفتالین به گلبولهای قرمز آسیب میزند و کمخونی میسازد؛ پارادیکلروبنزن بیشتر علائم عصبی، کبدی و کلیوی ایجاد میکند. گربهها و پرندگان حساسترند و بخار هم مهم است.
علائم مسمومیت با نفتالین و قرص ضدبید کی ظاهر میشود؟
استفراغ ظرف چند ساعت؛ کمخونی ممکن است ۱ تا ۵ روز بعد ظاهر شود.
اگر حیوانم نفتالین و قرص ضدبید خورد چه کنم؟
فوراً با دامپزشک یا کلینیک شبانهروزی تماس بگیرید و بستهبندی محصول را همراه ببرید. بسته را نگه دارید؛ نوع ماده (نفتالین یا پارادیکلروبنزن) درمان و پایش را تعیین میکند. اگر بخار در اتاق است، پنجرهها را باز کنید و حیوان را بیرون ببرید. از این کارها پرهیز کنید: دادن شیر، روغن یا غذای چرب (جذب نفتالین را بیشتر میکند)؛ القای استفراغ بدون دستور دامپزشک.
دامپزشک برای مسمومیت با نفتالین و قرص ضدبید چه میکند؟
القای استفراغ در کلینیک در زمان مناسب، زغال فعال، آزمایش خون تکراری برای کمخونی و آسیب کبد و کلیه، و در موارد شدید تزریق خون.
چطور از تماس دوباره با نفتالین و قرص ضدبید جلوگیری کنم؟
لباسها را در کیسه یا جعبهٔ دربسته نگه دارید و از چوب سدر استفاده کنید؛ کمد حاوی ضدبید را دور از دسترس حیوان ببندید؛ قفس پرنده را هرگز در اتاقی که بوی ضدبید دارد نگذارید.
موارد مشابه در آفتکشها و مواد باغبانی
منابع
منابع اختصاصی این ماده
- Pet Poison Helpline — Mothballs
منابع عمومی سمشناسی
- ASPCA Animal Poison Control — Poisonous household products
- Pet Poison Helpline — Poisons library
- Merck Veterinary Manual — Toxicology
- VCA Animal Hospitals — Pet poisoning articles