هاب بیماریهای حیوانات خانگی
33 بیماری شایع با علائم، روش تشخیص، مراحل پیشرفت، گزینههای درمان، نشانههای خطر، هزینه تخمینی، مراقبت در منزل و منابع علمی.
این هاب آموزشی است و جایگزین معاینه دامپزشک نمیشود. در علائم اورژانسی بلافاصله به دامپزشک مراجعه کنید.
پاسخ کوتاه
در هاب بیماریها چه چیزی پیدا میکنم؟
این هاب پروندهی کامل بیماریهای رایج سگ، گربه و سایر گونهها را در یک جا جمع کرده است: علائم، تشخیص، درمان، هزینهی تقریبی در ایران و راههای پیشگیری.
نکات کلیدی:
- بیماریها را بر اساس گونه، دسته و شدت فیلتر کنید.
- بیماریهای نشاندار «اورژانسی» نیاز به مراجعهی همانروز دارند.
- بیماریهای زئونوز قابل انتقال به انساناند و رعایت بهداشت الزامی است.
- بیشتر بیماریهای عفونی با واکسیناسیون منظم و ضدانگل قابل پیشگیریاند.
۱۰ نشانهای که فوراً به اورژانس دامپزشک میرود
- ⚠تنفس باز دهان یا لثه آبی/خاکستری
- ⚠تشنج بیش از ۵ دقیقه یا تشنجهای پیدرپی
- ⚠زور زدن مکرر بدون خروج ادرار (بهویژه گربه نر)
- ⚠خونریزی فعال یا استفراغ خونی
- ⚠اسهال خونی در توله/بچهگربه
- ⚠شکم باد کرده و سفت (بهخصوص نژادهای بزرگ)
- ⚠ضربه، تصادف، یا سقوط از بلندی
- ⚠گاز گرفتگی توسط حیوان نامعلوم
- ⚠بلع جسم خارجی، سم یا گیاه سمی
- ⚠از دست دادن هوشیاری
پارو ویروس
اورژانسیCanine Parvovirus
بیماری ویروسی بسیار مسری و کشنده در تولهسگهای واکسینهنشده که دستگاه گوارش را درگیر میکند.
FIP (پریتونیت عفونی گربه)
اورژانسیFeline Infectious Peritonitis
جهش ویروس کرونای گربه که تا چند سال پیش کشنده بود؛ امروز با GS-441524 قابل درمان است.
نارسایی مزمن کلیه
شدیدChronic Kidney Disease
تخریب تدریجی کلیهها، شایعترین بیماری گربههای سالمند بالای ۱۰ سال.
دیابت قندی
شدیدDiabetes Mellitus
ناتوانی در تنظیم قند خون به دلیل کمبود انسولین یا مقاومت به آن.
FLUTD / انسداد مجاری ادراری
اورژانسیFeline Lower Urinary Tract Disease
گربههای نر با انسداد مجرای ادرار طی ۲۴–۴۸ ساعت میمیرند؛ یک اورژانس مطلق است.
پانکراتیت
شدیدPancreatitis
التهاب پانکراس، اغلب پس از خوردن غذای چرب یا گوشت پرچربی.
سرفه کنل
متوسطKennel Cough (CIRDC)
عفونت تنفسی فوقانی بسیار مسری، شبیه سرماخوردگی سگها.
دیسپلازی مفصل ران
شدیدHip Dysplasia
ناهنجاری ارثی مفصل ران در نژادهای بزرگ که به آرتروز منجر میشود.
پرکاری تیروئید گربه
شدیدFeline Hyperthyroidism
شایعترین بیماری غدد گربههای مسن، تومور خوشخیم تیروئید.
جرب گوش
خفیفOtodectes Ear Mites
انگل میکروسکوپی مسری بین حیوانات، شایعترین علت خارش گوش بچهگربه.
پسیتاکوزیس
شدیدPsittacosis (Chlamydia)
بیماری باکتریایی پرندگان قابل انتقال به انسان (زئونوز).
استازیس گوارشی خرگوش
اورژانسیRabbit GI Stasis
توقف حرکات روده در خرگوش، طی ۱۲–۲۴ ساعت کشنده.
کچلی (ریشهقارچی)
متوسطDermatophytosis (Ringworm)
عفونت قارچی پوست، مو و ناخن که به انسان نیز سرایت میکند؛ شایعترین زئونوز پوستی گربه.
حساسیت به نیش کک (FAD)
متوسطFlea Allergy Dermatitis
شایعترین بیماری پوستی سگ و گربه که با یک نیش کک شعلهور میشود.
اوتیت خارجی
متوسطOtitis Externa
التهاب مجرای گوش، شایع در نژادهای گوشآویزان مثل کاکر و بیگل.
کرم قلب
شدیدHeartworm (Dirofilaria immitis)
کرم انگلی منتقله از پشه که در شریان ریوی و قلب راست رشد میکند؛ در نواحی شمال ایران شایعتر است.
لپتوسپیروز
اورژانسیLeptospirosis
بیماری باکتریایی از ادرار جوندگان و آب راکد؛ به انسان منتقل میشود و کبد و کلیه را تخریب میکند.
هاری
اورژانسیRabies
ویروس کشنده ۱۰۰٪ پس از بروز علائم؛ از طریق گاز گرفتگی منتقل میشود.
پانلوکوپنیا (دیستمپر گربه)
اورژانسیFeline Panleukopenia (FPV)
پارو ویروس گربه؛ بسیار مسری و کشنده در بچهگربههای واکسینهنشده.
FeLV / FIV
شدیدFeline Leukemia / Immunodeficiency Virus
دو رتروویروس مهم گربه که سیستم ایمنی را تضعیف میکنند؛ FeLV از طریق بزاق و FIV از طریق گاز گرفتگی منتقل میشود.
بیماری التهابی روده (IBD)
متوسطInflammatory Bowel Disease
التهاب مزمن روده با علت ناشناخته؛ تشخیص با بیوپسی.
بیماری پریودنتال
متوسطPeriodontal Disease
شایعترین بیماری مزمن سگ و گربه؛ تا ۸۰٪ حیوانات بالای ۳ سال درگیرند.
سندرم کوشینگ
شدیدHyperadrenocorticism (Cushing's)
تولید بیش از حد کورتیزول؛ اغلب در سگهای میانسال.
بیماری آدیسون
اورژانسیHypoadrenocorticism (Addison's)
کمکاری آدرنال؛ بحران آدیسونی یک اورژانس واقعی است.
تومور ماستوسیت
شدیدMast Cell Tumor
شایعترین تومور بدخیم پوست سگ؛ بهخصوص باکسر و بولداگ.
لنفوم
شدیدLymphoma
شایعترین سرطان خون و لنف در سگ و گربه.
چاقی
متوسطObesity
بیش از ۵۰٪ سگ و گربه خانگی اضافهوزن دارند؛ عمر را تا ۲ سال کوتاه میکند.
مشکلات غدد مقعدی
متوسطAnal Sac Disease
انسداد یا آبسه غدد مقعدی؛ شایع در سگهای کوچک.
سندرم وستیبولار
شدیدVestibular Syndrome
اختلال تعادل ناگهانی؛ در سگهای مسن اغلب ایدیوپاتیک و خوشخیم است.
صرع ایدیوپاتیک
شدیدIdiopathic Epilepsy
تشنج بدون علت ساختاری مغز؛ شروع معمولاً بین ۱ تا ۵ سالگی.
ژیاردیا
متوسطGiardiasis
تکیاخته انگل روده که اسهال مزمن ایجاد میکند؛ از آب آلوده.
میکزوماتوز خرگوش
اورژانسیMyxomatosis
ویروس کشنده خرگوش که با پشه و کک منتقل میشود.
بیماری منقار و پر طوطی (PBFD)
شدیدPsittacine Beak and Feather Disease
ویروس Circovirus کشنده در طوطیها که پر، منقار و سیستم ایمنی را تخریب میکند.
چکلیست پیشگیری پایه
واکسیناسیون بهموقع
DHPP/FVRCP در تولهها، بوستر سالانه، هاری طبق قانون ایران.
ضد انگل ماهانه
کنترل کک، کنه، کرم قلب و کرم گرد ۱۲ ماه سال.
بهداشت دهان
مسواک روزانه با خمیر آنزیمی + جرمگیری سالانه.
وزن و رژیم متعادل
BCS بین ۴ تا ۵ از ۹ — چاقی عمر را تا ۲ سال کوتاه میکند.
چکآپ سالانه
آزمایش خون و ادرار پس از ۷ سالگی هر ۶ ماه.
محیط امن
حذف گیاهان سمی، داروی انسانی، شکلات، خوراک چرب از دسترس.
چه زمانی به دامپزشک زنگ بزنم؟
بیاشتهایی یک وعده، استفراغ تکبار بدون خون، خوابآلودگی خفیف.
اسهال بیش از ۲۴ ساعت، خارش مزمن، لنگش، کاهش وزن، تشنگی غیرعادی.
هر یک از ۱۰ نشانه بالا، شوک، خونریزی فعال، تنفس سخت.
ابزارها و مرجعهای مرتبط
پرسشهای متداول
هاب بیماریها چه اطلاعاتی میدهد؟+
برای هر بیماری، علائم اولیه، روش تشخیص دامپزشکی، گزینههای درمان، پیشآگهی، هزینهی تقریبی در ایران و راههای پیشگیری آمده است. هدف این است که پیش از مراجعه بدانید چه بپرسید و چه آزمایشی منطقی است، نه اینکه خوددرمانی کنید.
کدام علائم یعنی همین حالا باید به کلینیک بروم؟+
نفستنگی یا نفس با دهان باز در گربه، لثهی سفید یا آبی، تشنج، ناتوانی در ادرار کردن (بهویژه گربهی نر)، استفراغ مکرر همراه بیحالی، شکم متورم و سفت، و خونریزی کنترلنشده. اینها اورژانس واقعیاند و تأخیر چند ساعته میتواند کشنده باشد.
شایعترین بیماریهای قابل پیشگیری کداماند؟+
پارووویروس و دیستمپر در سگ، پانلوکوپنیا و کمپلکس تنفسی در گربه، و انگلهای داخلی و خارجی. واکسیناسیون اصلی طبق WSAVA بههمراه انگلزدایی منظم، بیشتر این موارد را عملاً حذف میکند.
بیماریهای زئونوز یعنی چه؟+
بیماریهایی که از حیوان به انسان منتقل میشوند؛ مانند هاری، توکسوپلاسموز، درماتوفیتوز (کچلی) و لپتوسپیروز. در صفحهی هر بیماری با برچسب «زئونوز» مشخص شدهاند و رعایت بهداشت دست و دستکش هنگام تمیز کردن ضروری است.
آیا میتوانم بر اساس این صفحات دارو بدهم؟+
خیر. دوزها و نام داروها صرفاً آموزشیاند؛ بسیاری از داروهای انسانی (ایبوپروفن، پاراستامول) برای سگ و گربه سمیاند. تجویز باید بر پایهی وزن، عملکرد کلیه و کبد و تشخیص قطعی دامپزشک باشد.