پایگاه داده تغذیه

چه غذاهایی برای سگ و گربه ایمن است؟

بیش از ۵۰ ماده غذایی، گیاه و نوشیدنی رایج — بررسی شده طبق منابع ASPCA و AKC، با توضیح فارسی.

پاسخ کوتاه

کدام غذاهای انسانی برای سگ و گربه بی‌خطرند؟

مقدار کم مرغ پخته بدون نمک، هویج، کدو حلوایی و برنج پخته برای اغلب سگ‌ها و گربه‌ها بی‌خطر است، اما شکلات، انگور، پیاز، سیر و زایلیتول در هر مقدار ممنوع‌اند.

نکات کلیدی:

  • هر غذای جانبی زیر ۱۰٪ کالری روزانه
  • انگور و کشمش: نارسایی کلیه در سگ
  • پیاز و سیر: تخریب گلبول قرمز
  • زایلیتول: افت قند خون کشنده

۷۸ مورد

  • سیب

    میوه

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    گوشت سیب بی‌ضرر است؛ دانه‌ها و هسته‌ها حاوی سیانید هستند و باید جدا شوند.

  • موز

    میوه

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    قند بالا دارد؛ مقدار کم به‌عنوان تنقلات گاه‌به‌گاه.

  • هلو

    میوه

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    گوشت میوه بی‌ضرر؛ هسته سمی و خطر انسداد روده.

  • هندوانه

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون دانه و پوست، آبرسان عالی در گرما.

  • توت‌فرنگی

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    غنی از ویتامین C.

  • بلوبری

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    آنتی‌اکسیدان قوی.

  • انگور

    میوه

    سگ — سمی گربه — سمی

    حتی مقدار کم می‌تواند منجر به نارسایی حاد کلیه شود. هرگز ندهید.

  • کشمش

    میوه

    سگ — سمی گربه — سمی

    همانند انگور؛ سمی و خطر نارسایی کلیه.

  • آووکادو

    میوه

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    حاوی پرسین؛ گوشت میوه در مقدار کم تحمل می‌شود اما هسته و پوست سمی است.

  • مرکبات (پرتقال، لیمو)

    میوه

    سگ — با احتیاط گربه — سمی

    اسانس‌های مرکبات برای گربه‌ها سمی است؛ سگ مقدار کم گوشت میوه را تحمل می‌کند.

  • خربزه

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون دانه و پوست.

  • گلابی

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    هسته را جدا کنید.

  • هویج

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    خام یا پخته؛ غنی از بتاکاروتن.

  • کدو حلوایی

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پخته و بدون شکر؛ به هضم کمک می‌کند.

  • بروکلی

    سبزی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    مقدار کم بی‌ضرر؛ مقدار زیاد باعث گاز و تحریک معده می‌شود.

  • اسفناج

    سبزی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    حاوی اگزالات؛ برای حیوانات با مشکل کلیه نامناسب.

  • پیاز

    سبزی

    سگ — سمی گربه — سمی

    خام، پخته، پودر یا برگ — همه سمی هستند و موجب کم‌خونی همولیتیک می‌شوند.

  • سیر

    سبزی

    سگ — سمی گربه — سمی

    حدود ۵ برابر سمی‌تر از پیاز برای واحد وزن.

  • تره و پیازچه

    سبزی

    سگ — سمی گربه — سمی

    از خانواده آلیوم‌ها؛ مانند پیاز سمی است.

  • سیب‌زمینی پخته

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    فقط پخته و بدون نمک/کره. سیب‌زمینی خام و سبز سمی است.

  • گوجه فرنگی رسیده

    سبزی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    رسیده در مقدار کم بی‌ضرر؛ گوجه سبز و برگ آن سمی است.

  • خیار

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    آبرسان و کم‌کالری.

  • نخود سبز

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    تازه یا منجمد، بدون نمک.

  • مرغ پخته

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون استخوان، پوست و چاشنی. منبع اصلی پروتئین.

  • گوشت گاو پخته

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون نمک و چربی اضافی.

  • ماهی پخته

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون استخوان؛ سالمون و ساردین منبع اومگا-۳.

  • تخم‌مرغ پخته

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پخته؛ تخم‌مرغ خام خطر سالمونلا و کمبود بیوتین.

  • گوشت خام

    پروتئین

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    خطر سالمونلا، ای‌کولای و انگل. تنها در رژیم BARF تحت نظر دامپزشک.

  • استخوان پخته

    پروتئین

    سگ — سمی گربه — سمی

    می‌شکند و سوراخ روده می‌کند. هرگز استخوان پخته ندهید.

  • شیر گاو

    لبنیات

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    اکثر سگ‌ها و گربه‌های بالغ به لاکتوز عدم تحمل دارند؛ اسهال.

  • ماست ساده

    لبنیات

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    ماست پروبیوتیک بدون شکر؛ گربه‌ها لاکتوز را بهتر در ماست تحمل می‌کنند.

  • پنیر

    لبنیات

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    مقدار کم به‌عنوان جایزه؛ چاق‌کننده و گاهی لاکتوز مشکل‌ساز.

  • برنج پخته

    غلات

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    برای ناراحتی گوارشی توصیه می‌شود.

  • جو دوسر

    غلات

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پخته و بدون شکر.

  • نان

    غلات

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    نان ساده مقدار کم بی‌ضرر. خمیر نان خام بسیار خطرناک است.

  • خمیر نان خام

    غلات

    سگ — سمی گربه — سمی

    در معده ور می‌آید و الکل تولید می‌کند.

  • بادام

    آجیل

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    هضم سخت؛ خطر انسداد در سگ‌های کوچک.

  • گردو

    آجیل

    سگ — سمی گربه — سمی

    به‌خصوص کپک‌زده؛ سم لرزه‌زا.

  • ماکادمیا

    آجیل

    سگ — سمی گربه — با احتیاط

    ضعف، استفراغ و لرزش در سگ‌ها حتی با مقدار کم.

  • بادام‌زمینی

    آجیل

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بی‌نمک و بدون شیرین‌کننده زایلیتول.

  • کره بادام‌زمینی

    آجیل

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    حتما بررسی کنید زایلیتول نداشته باشد — زایلیتول کشنده است.

  • شکلات

    شیرینی

    سگ — سمی گربه — سمی

    تئوبرومین کشنده؛ شکلات تلخ خطرناک‌تر است. اورژانس دامپزشکی.

  • زایلیتول

    شیرینی

    سگ — سمی گربه — سمی

    در آدامس، خمیردندان و شیرینی‌های رژیمی؛ افت قند خون شدید.

  • قهوه و کافئین

    نوشیدنی

    سگ — سمی گربه — سمی

    تپش قلب، تشنج و مرگ.

  • الکل

    نوشیدنی

    سگ — سمی گربه — سمی

    حتی مقدار کم باعث مسمومیت شدید می‌شود.

  • چای

    نوشیدنی

    سگ — سمی گربه — سمی

    حاوی کافئین.

  • نمک زیاد

    سایر

    سگ — سمی گربه — سمی

    مسمومیت سدیم؛ از غذاهای شور انسانی پرهیز کنید.

  • لیلیوم (سوسن)

    گیاه زینتی

    سگ — با احتیاط گربه — سمی

    تمام بخش‌های گیاه و حتی گرده، نارسایی حاد کلیه در گربه. اورژانس.

  • آزالیا

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    گراياناتوكسين؛ استفراغ، اسهال و ضعف قلبی.

  • پوینستیا (بنت‌قنسول)

    گیاه زینتی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    شایعه‌ی کشنده بودن اغراق‌آمیز است؛ شیره تحریک‌کننده اما خطر کم.

  • آلوئه‌ورا

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    ساپونین‌ها باعث استفراغ و اسهال می‌شوند.

  • ساگو پالم

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    یکی از کشنده‌ترین گیاهان زینتی — نارسایی کبد.

  • توتیا/افعی‌گیاه (دیفن‌باخیا)

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    بلورهای اگزالات کلسیم؛ تورم دهان و گلو.

  • پتوس (پوتوس)

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    تحریک شدید دهان و گوارش.

  • گل لاله

    گیاه زینتی

    سگ — سمی گربه — سمی

    پیاز گل سمی‌ترین بخش است.

  • آناناس

    میوه

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    بدون پوست و مغز؛ غنی از برملاین. مقدار کم کافی است.

  • انبه

    میوه

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    گوشت میوه بی‌ضرر؛ هسته و پوست خطرناک. قند بالا دارد.

  • تمشک

    میوه

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    آنتی‌اکسیدان بالا. مقدار کم به‌دلیل زایلیتول طبیعی.

  • گیلاس

    میوه

    سگ — سمی گربه — سمی

    هسته، ساقه و برگ حاوی سیانید؛ خطر انسداد روده. گوشت میوه بدون هسته کم‌خطر.

  • کیوی

    میوه

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    پوست را جدا کنید؛ مقدار کم به‌عنوان تنقلات.

  • نارگیل (گوشت)

    میوه

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    مقدار کم بی‌ضرر؛ روغن MCT می‌تواند سبب اسهال شود.

  • کرفس

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    کم‌کالری، آبرسان و خوش‌مزه برای بسیاری از سگ‌ها.

  • کاهو

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    آبرسان؛ ارزش غذایی محدود.

  • گل‌کلم

    سبزی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    پخته در مقدار کم بی‌ضرر؛ مقدار زیاد گاز و نفخ.

  • سیب‌زمینی شیرین پخته

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پخته و بدون چاشنی؛ غنی از فیبر و بتاکاروتن.

  • اسپاراگوس

    سبزی

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پخته و خرد شده؛ خام سفت و سخت‌هضم است.

  • ذرت پخته

    سبزی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    دانه‌های جدا شده مقدار کم؛ بلال خطر انسداد روده دارد.

  • بوقلمون پخته

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون پوست، استخوان و چاشنی؛ منبع پروتئین کم‌چرب.

  • ساردین کنسروی (در آب)

    پروتئین

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون نمک و بدون روغن؛ منبع امگا-۳ عالی.

  • پنیر کاتیج

    لبنیات

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    کم‌چرب و کم‌لاکتوز؛ ۱ قاشق غذاخوری برای ناراحتی گوارشی.

  • کفیر

    لبنیات

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    پروبیوتیک قوی؛ مقدار کم برای سلامت روده.

  • کینوا پخته

    غلات

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    پروتئین کامل گیاهی؛ شسته و پخته بدون چاشنی.

  • ماکارونی پخته

    غلات

    سگ — ایمن گربه — با احتیاط

    ساده و بدون سس؛ کالری بالا دارد.

  • بادام هندی

    آجیل

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    بی‌نمک و در حد چند دانه؛ چربی بالا، خطر پانکراتیت.

  • تخمه آفتابگردان

    آجیل

    سگ — ایمن گربه — ایمن

    بدون پوست و بدون نمک؛ به‌عنوان مکمل امگا.

  • عسل

    شیرینی

    سگ — با احتیاط گربه — با احتیاط

    مقدار بسیار کم برای بزرگسال سالم؛ به توله/بچه ندهید (خطر بوتولیسم).

  • نوشابه گازدار

    نوشیدنی

    سگ — سمی گربه — سمی

    کافئین، شکر بالا و گاز برای حیوانات خطرناک است.

  • آدامس بدون قند

    شیرینی

    سگ — سمی گربه — سمی

    اکثر آدامس‌های بدون قند زایلیتول دارند — سم کشنده.

هشدار: در صورت مصرف ماده سمی، فورا با دامپزشک تماس بگیرید. این پایگاه داده جایگزین مشاوره دامپزشکی نیست.

قانون ۱۰٪ — اصل طلایی غذای جانبی

حتی غذای کاملاً ایمن، اگر بیش از ۱۰ درصد کالری روزانه باشد، تعادل تغذیه‌ای پت را به هم می‌زند. غذای اصلی باید همیشه یک خوراک کامل و متعادل (Complete & Balanced) با گواهی AAFCO باشد. تنقلات و غذای انسانی فقط مکمل و در نقش جایزه‌ی تربیتی هستند.

گربه‌ها گوشت‌خوار اجباری‌اند

برخلاف سگ که همه‌چیزخوار است، گربه به تائورین، آراشیدونیک اسید و ویتامین A با منشأ حیوانی نیاز دارد. رژیم گیاهی برای گربه می‌تواند منجر به کاردیومیوپاتی و کوری شود. سبزیجات فقط در حد چاشنی مجازند.

۵ ماده‌ی بسیار سمی که هرگز نباید بدهید

  • شکلات — تئوبرومین کشنده، تلخ‌تر = سمی‌تر
  • پیاز و سیر — تخریب گلبول قرمز (حتی پختهٔ آن)
  • انگور و کشمش — نارسایی حاد کلیوی
  • زایلیتول — افت قند خون مرگ‌بار در سگ
  • الکل و خمیر نان خام — مسمومیت و انسداد گوارشی

قانون ۱۰٪ برای غذاهای انسانی

حتی ایمن‌ترین غذاهای انسانی نباید بیش از ۱۰٪ کالری روزانه‌ی حیوان را تشکیل دهند. باقی ۹۰٪ باید یک غذای کامل و متعادل (Complete & Balanced طبق AAFCO) باشد. تنقلات بیش‌ازحد باعث چاقی، کمبود کلسیم و ناهنجاری‌های گوارشی می‌شود؛ حتی اگر «طبیعی» به‌نظر برسند.

روش معرفی غذای جدید (پروتکل ۷ روزه)

  1. روز ۱-۲: ۲۵٪ غذای جدید + ۷۵٪ غذای فعلی.
  2. روز ۳-۴: ۵۰٪ - ۵۰٪.
  3. روز ۵-۶: ۷۵٪ غذای جدید + ۲۵٪ غذای فعلی.
  4. روز ۷: ۱۰۰٪ غذای جدید. در صورت اسهال یا استفراغ، یک پله عقب بروید.

علائم واکنش آلرژیک به غذا

  • خارش مکرر گوش، پنجه یا شکم بدون کک.
  • اسهال مزمن یا مدفوع نرم بیش از ۴۸ ساعت.
  • ریزش موی موضعی، قرمزی پوست، عفونت گوش تکراری.
  • استفراغ در بازه‌ی چند ساعت پس از خوردن ماده‌ی جدید.

پرسش‌های متداول

آیا می‌توانم به سگم غذای خانگی بدهم؟+

بله، اما فقط با فرمولی که یک متخصص تغذیه‌ی دامپزشکی (Board-Certified Veterinary Nutritionist) طراحی یا تأیید کرده باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد اکثر دستورهای خانگی اینترنتی دست‌کم یک کمبود جدی دارند؛ شایع‌ترین آن‌ها نسبت نامتعادل کلسیم به فسفر (که در توله‌سگ به ناهنجاری استخوانی منجر می‌شود)، کمبود روی، ید، ویتامین D و در گربه‌ها تائورین است که نارسایی قلبی و کوری می‌سازد. اگر رژیم خانگی می‌دهید، هر ۶ ماه آزمایش خون کنترلی انجام دهید.

گربه‌ام می‌تواند شیر بخورد؟+

خیر. تولید آنزیم لاکتاز پس از شیرگیری در اکثر گربه‌ها به‌شدت کم می‌شود، بنابراین لاکتوز شیر گاو هضم نشده وارد روده‌ی بزرگ می‌شود و اسهال، نفخ و دل‌درد ایجاد می‌کند. شیرهای مخصوص گربه (بدون لاکتوز) در حد چند قاشق و به‌عنوان تنقلات بی‌خطرند، اما کالری اضافه دارند و در سقف ۱۰٪ تنقلات روزانه حساب می‌شوند. برای آبرسانی، آب تازه و غذای کنسروی به‌مراتب بهتر از هر نوع شیر است.

استخوان پخته برای سگ خطرناک است؟+

بله، و یکی از شایع‌ترین علل اورژانس گوارشی است. پخت، ساختار استخوان را شکننده می‌کند و هنگام جویدن به تکه‌های تیز و سوزنی می‌شکند که می‌توانند دهان، مری، معده و روده را پاره کنند یا انسداد بسازند؛ استخوان مرغ و دنده‌ی پخته پرخطرترین‌اند. اگر سگ استخوان پخته خورده است، خودتان استفراغ ایجاد نکنید و همان روز با دامپزشک تماس بگیرید. جایگزین‌های امن‌تر: اسباب‌بازی جویدنی مقاوم و دنتال‌استیک‌های تأییدشده.