دانشنامه علائم

از یک نشانه شروع کنید و ببینید کدام بیماری‌ها پشت آن پنهان‌اند، کدام گونه‌ها بیشتر درگیر می‌شوند و چه زمانی باید همین امروز به دامپزشک مراجعه کنید.

پاسخ کوتاه

از کجا بفهمم یک علامت جدی است؟

هر علامت بالینی می‌تواند چند علت داشته باشد؛ در این دانشنامه از نشانه شروع می‌کنید و فهرست بیماری‌های محتمل، گونه‌های درگیر و نشانه‌های اورژانسی را می‌بینید.

نکات کلیدی:

  • تنفس سخت، لثه‌ی رنگ‌پریده یا آبی، تشنج و افتادگی ناگهانی = اورژانس بدون تأخیر.
  • استفراغ یا اسهال بیش از ۲۴ ساعت، یا همراه با خون، نیاز به ویزیت دارد.
  • زمان شروع، تکرار و شدت علامت را یادداشت کنید؛ همین داده تشخیص را سریع‌تر می‌کند.
  • این صفحات جایگزین معاینه نیستند و فقط برای آماده‌شدن پیش از ویزیت‌اند.

۱۶۰ علامت

استفراغ

۶ علت محتمل · گربه، سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

بی‌اشتهایی

۵ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش وزن

۵ علت محتمل · پرنده، سگ، گربه، خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

بوی بد دهان

۳ علت محتمل · گربه، سگ

پرنوشی و پرادراری

۳ علت محتمل · گربه، سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

اسهال

۳ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

نفس‌نفس

۳ علت محتمل · خرگوش، سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

ریزش موی متقارن

۳ علت محتمل · سگ، گربه

استفراغ مکرر

۲ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

کم‌آبی شدید

۲ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

زردی

۲ علت محتمل · گربه، سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش وزن با اشتهای زیاد

۲ علت محتمل · گربه، سگ

خون در ادرار

۲ علت محتمل · گربه، سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تکان دادن سر

۲ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

بی‌حالی

۲ علت محتمل · پرنده، سگ

بزاق فراوان

۲ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

گاز شکم

۲ علت محتمل · سگ، گربه، خرگوش، پرنده

اسهال خونی و بدبو

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

بی‌حالی شدید

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

بی‌اشتهایی کامل

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تب یا کاهش دما

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تب پایدار بی‌پاسخ به آنتی‌بیوتیک

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

تجمع مایع در شکم یا کاهش وزن

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

علائم عصبی یا چشمی

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

تشنگی و ادرار زیاد

۱ علت محتمل · گربه، سگ

کاهش وزن تدریجی

۱ علت محتمل · گربه، سگ

ضعف عضلانی

۱ علت محتمل · گربه، سگ

آب مروارید

۱ علت محتمل · گربه، سگ

گام پلانتی‌گراد

۱ علت محتمل · گربه، سگ

زور زدن مکرر در سینی بدون خروج ادرار

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

میو کشیدن دردناک

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

لیسیدن ناحیه تناسلی

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

استفراغ و بی‌حالی

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

درد شکم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

سرفه خشک و بلند

۱ علت محتمل · سگ

عق زدن سفید کف‌آلود

۱ علت محتمل · سگ

آبریزش بینی

۱ علت محتمل · سگ

تب خفیف

۱ علت محتمل · سگ

لنگش به‌خصوص بعد از استراحت

۱ علت محتمل · سگ

اکراه از پله

۱ علت محتمل · سگ

نشستن خرگوشی

۱ علت محتمل · سگ

آتروفی عضلات ران

۱ علت محتمل · سگ

بیش‌فعالی

۱ علت محتمل · گربه

تپش قلب

۱ علت محتمل · گربه

موهای ژولیده

۱ علت محتمل · گربه

خارش شدید گوش

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

ترشح قهوه‌ای تیره شبیه قهوه آسیاب‌شده

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

زخم پشت گوش

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

پف‌کردگی پر

۱ علت محتمل · پرنده

اسهال سبز

۱ علت محتمل · پرنده

ترشحات بینی و چشم

۱ علت محتمل · پرنده

نخوردن غذا یا یونجه

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش/نبود مدفوع

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

ضعف

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

دندان قروچه

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

تکه‌های دایره‌ای بدون مو

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

پوسته‌ریزی نقره‌ای

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

خارش متغیر

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

زخم قرمز در محل ضایعه

۱ علت محتمل · گربه، سگ، خرگوش

خارش شدید پشت کمر و دم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

جوش‌های قرمز

۱ علت محتمل · سگ، گربه

میلیاری درماتیتیس

۱ علت محتمل · سگ، گربه

خارش گوش

۱ علت محتمل · سگ، گربه

ترشح بدبو

۱ علت محتمل · سگ، گربه

قرمزی و تورم مجرا

۱ علت محتمل · سگ، گربه

سرفه مزمن

۱ علت محتمل · سگ، گربه

ضعف ورزشی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تورم شکم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

خونریزی

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

نارسایی حاد کلیه

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تغییر رفتار ناگهانی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

اختلال در بلع

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

فلج فک

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

تشنج

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

تب بالا

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش لکوسیت

۱ علت محتمل · گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش وزن مزمن

۱ علت محتمل · گربه

عفونت‌های مکرر دهان و تنفس

۱ علت محتمل · گربه

کم‌خونی

۱ علت محتمل · گربه

تومور لنفوم

۱ علت محتمل · گربه

اسهال مزمن

۱ علت محتمل · سگ، گربه

استفراغ متناوب

۱ علت محتمل · سگ، گربه

لثه قرمز و خون‌ریز

۱ علت محتمل · سگ، گربه

افتادن دندان

۱ علت محتمل · سگ، گربه

شکم آویزان

۱ علت محتمل · سگ

نازک شدن پوست

۱ علت محتمل · سگ

ضعف اپیزودیک

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

کلاپس

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

برجستگی پوستی متغیر در اندازه

۱ علت محتمل · سگ، گربه

خارش

۱ علت محتمل · سگ، گربه

زخمی شدن

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تورم اطراف ضایعه

۱ علت محتمل · سگ، گربه

لنف‌ها بزرگ

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تنفس سخت در فرم مدیاستینال

۱ علت محتمل · سگ، گربه

BCS بالای ۶/۹

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تنگی نفس

۱ علت محتمل · سگ، گربه

اکراه از بازی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

آرتروز زودرس

۱ علت محتمل · سگ، گربه

کشیدن باسن روی زمین

۱ علت محتمل · سگ، گربه

لیسیدن مقعد

۱ علت محتمل · سگ، گربه

بوی ماهی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

آبسه و خونریزی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

کجی سر

۱ علت محتمل · سگ، گربه

نیستاگموس

۱ علت محتمل · سگ، گربه

چرخش به یک سمت

۱ علت محتمل · سگ، گربه

افتادن

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تشنج تونیک-کلونیک

۱ علت محتمل · سگ، گربه

بی‌اختیاری

۱ علت محتمل · سگ، گربه

فاز پس از تشنج گیجی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

اسهال نرم و چربی

۱ علت محتمل · سگ، گربه، خرگوش، پرنده

اشتهای متغیر

۱ علت محتمل · سگ، گربه، خرگوش، پرنده

تورم پلک و لب و تناسلی

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

آبریزش چشم چرکی

۱ علت محتمل · خرگوش

می‌تواند اورژانسی باشد

پر تغییر شکل یافته

۱ علت محتمل · پرنده

ریزش پر

۱ علت محتمل · پرنده

منقار شکننده

۱ علت محتمل · پرنده

عفونت ثانویه

۱ علت محتمل · پرنده

تب و ترشح چشم و بینی

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

سرفه یا تنگی نفس

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

استفراغ و اسهال

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تیک عصبی یا تشنج

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

شکم متسع و سفت

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

تلاش بی‌نتیجه برای استفراغ

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

آبریزش دهان و بی‌قراری

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

ضعف یا فروپاشی

۱ علت محتمل · سگ

می‌تواند اورژانسی باشد

ترشح چرکی یا خونی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

بی‌حالی و بی‌اشتهایی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

اتساع شکم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

نفس‌نفس شدید

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

لثه قرمز تیره یا آبی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

ضعف و عدم تعادل

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

استفراغ تشنج یا بیهوشی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

سفتی پس از استراحت

۱ علت محتمل · سگ، گربه

کاهش پریدن یا پله

۱ علت محتمل · سگ، گربه

لنگش

۱ علت محتمل · سگ، گربه

تحلیل عضله یا حساسیت لمس

۱ علت محتمل · سگ، گربه

افزایش وزن

۱ علت محتمل · سگ

عدم تحمل سرما

۱ علت محتمل · سگ

تکرر با حجم کم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

زورزدن یا درد

۱ علت محتمل · سگ، گربه

بوی غیرعادی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

قرمزی و کدری چشم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

مردمک گشاد

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

درد و مالیدن چشم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

کاهش بینایی

۱ علت محتمل · سگ، گربه

می‌تواند اورژانسی باشد

کدری سفید یا آبی مردمک

۱ علت محتمل · سگ، گربه

برخورد با موانع

۱ علت محتمل · سگ، گربه

کاهش دید در نور کم

۱ علت محتمل · سگ، گربه

قرمزی در عارضه ثانویه

۱ علت محتمل · سگ، گربه

زخم زبان و لثه

۱ علت محتمل · گربه

عطسه و ترشح بینی

۱ علت محتمل · گربه

تب و بی‌اشتهایی

۱ علت محتمل · گربه

لنگش گذرا

۱ علت محتمل · گربه

سرفه و خس‌خس

۱ علت محتمل · گربه

تنفس شکمی

۱ علت محتمل · گربه

کاهش تحمل فعالیت

۱ علت محتمل · گربه

تنفس با دهان باز

۱ علت محتمل · گربه

لثه بسیار قرمز

۱ علت محتمل · گربه

آبریزش دهان

۱ علت محتمل · گربه

درد غذاخوردن و کاهش وزن

۱ علت محتمل · گربه

پرسش‌های متداول

این دانشنامه جای دامپزشک را می‌گیرد؟

خیر. هدف این صفحات آموزش و اولویت‌بندی است: کمک می‌کنند بفهمید یک علامت چقدر فوری است و چه اطلاعاتی را باید پیش از تماس با دامپزشک جمع کنید. تشخیص نهایی به معاینه، آزمایش و تصویربرداری نیاز دارد.

چه زمانی یک علامت اورژانسی محسوب می‌شود؟

تنفس سخت یا صدادار، لثه‌ی آبی یا سفید، تشنج، ناتوانی در ادرار کردن (به‌ویژه گربه‌ی نر)، شکم متورم و سفت، استفراغ مکرر بدون خروجی، خونریزی کنترل‌نشده و افتادگی ناگهانی — همگی یعنی همین الان دامپزشک، نه فردا.

قبل از تماس با دامپزشک چه چیزهایی را یادداشت کنم؟

زمان شروع علامت، تعداد دفعات (مثلاً چند بار استفراغ در چند ساعت)، تغییرات آب و غذا خوردن، وضعیت مدفوع و ادرار، داروها و مکمل‌های مصرفی، دسترسی احتمالی به گیاه یا خوراکی سمی، و در صورت امکان یک ویدئوی کوتاه از علامت.

چرا یک علامت به چند بیماری مختلف اشاره می‌کند؟

بیشتر علائم بالینی غیراختصاصی‌اند؛ مثلاً استفراغ می‌تواند از یک تنقلات چرب تا نارسایی کلیه را نشان دهد. آنچه بیماری‌ها را از هم جدا می‌کند ترکیب علائم، سن، گونه، نژاد و سرعت پیشرفت است — به همین دلیل در هر صفحه بیماری‌های محتمل را کنار هم آورده‌ایم.

قاعده‌ی تصمیم: خانه، ویزیت معمول یا اورژانس؟

وضعیتنمونهاقدام
اورژانس فوریتنگی نفس، تشنج، ناتوانی در ادرار، شکم متسع و سفت، خون‌ریزی فعال، مسمومیتهمین حالا به کلینیک شبانه‌روزی
ویزیت ۲۴ ساعتهاستفراغ مکرر، اسهال خونی، لنگش شدید، بی‌اشتهایی کامل، آبریزش چشم چرکینوبت اورژانسی همان روز
ویزیت این هفتهخارش مداوم، ریزش مو، بوی بد دهان، کاهش وزن تدریجی، پرنوشیمعاینه‌ی برنامه‌ریزی‌شده
پایش در خانهیک بار استفراغ بدون علامت دیگر، کاهش موقت اشتها پس از تغییر غذا۲۴ ساعت مشاهده‌ی دقیق

چه چیزی را برای دامپزشک ثبت کنید

  1. زمان شروع و اینکه نشانه ثابت است یا دوره‌ای.
  2. تعداد دفعات در ۲۴ ساعت (استفراغ، اسهال، سرفه، ادرار).
  3. ظاهر: رنگ، وجود خون، غذای هضم‌نشده، مخاط.
  4. تغییرات همزمان: غذای جدید، دارو، مسافرت، مهمان، حیوان تازه، تغییر خاک بستر.
  5. آب و غذا: مقدار مصرف روزانه نسبت به حالت عادی.
  6. ویدئو: برای لنگش، سرفه، تشنج و رفتار غیرعادی، فیلم کوتاه از هر توصیفی گویاتر است.

اشتباه‌های رایج هنگام مواجهه با نشانه

  • دادن مسکن انسانی (ایبوپروفن، استامینوفن، آسپرین) — برای گربه و سگ می‌تواند کشنده باشد.
  • گرسنه نگه‌داشتن طولانی گربه — بیش از ۲۴ ساعت بی‌غذایی خطر لیپیدوز کبدی دارد.
  • القای استفراغ در مسمومیت بدون دستور دامپزشک — در مواد سوزاننده وضعیت را بدتر می‌کند.
  • قطع خودسرانه‌ی آنتی‌بیوتیک با بهبود ظاهری علائم.
  • تفسیر «خوردن علف» به‌عنوان نشانه‌ی قطعی بیماری؛ به‌تنهایی معنای بالینی محدودی دارد.

پرسش‌های متداول

چه زمانی یک نشانه اورژانسی محسوب می‌شود؟+

هر نشانه‌ای که تنفس، هوشیاری، توانایی ادرار یا خون‌رسانی را درگیر کند اورژانس است: تنگی نفس، لثه‌ی رنگ‌پریده یا کبود، تشنج، تلاش بی‌نتیجه برای ادرار، شکم متسع و دردناک، و خون‌ریزی که با فشار بند نمی‌آید.

می‌توانم بر اساس این صفحه‌ها دارو بدهم؟+

خیر. این دانشنامه به شما کمک می‌کند فوریت را تشخیص دهید و اطلاعات درست را به دامپزشک بدهید. تجویز دارو نیازمند معاینه، وزن دقیق و گاهی آزمایش است.

چند نشانه‌ی همزمان یعنی وضعیت بدتر است؟+

معمولاً بله. ترکیب نشانه‌ها (مثلاً استفراغ + بی‌حالی + بی‌اشتهایی) احتمال بیماری سیستمیک را بالا می‌برد و آستانه‌ی مراجعه را پایین می‌آورد، حتی اگر هر نشانه به‌تنهایی خفیف باشد.

تفاوت این بخش با ابزار تریاژ علائم چیست؟+

این بخش دانشنامه‌ی مرجع است و هر نشانه یک صفحه‌ی کامل دارد؛ ابزار تریاژ یک درخت تصمیم گام‌به‌گام است که با پاسخ به چند پرسش، فوریت و اقدام بعدی را مشخص می‌کند.

برای پرنده و جونده هم همین آستانه‌ها معتبر است؟+

خیر، بسیار سخت‌گیرانه‌تر. پرندگان و جوندگان نشانه‌ی بیماری را پنهان می‌کنند و تا زمانی که علامت آشکار شود معمولاً بیماری پیشرفته است؛ در این گونه‌ها هر تغییر در اشتها، مدفوع یا فعالیت را فوری تلقی کنید.