راهنمای فوری

اورژانس دامپزشکی و کمک‌های اولیه

۷ سناریوی اضطراری رایج و اقدامات گام‌به‌گامی که تا رسیدن به دامپزشک می‌توانید انجام دهید. این صفحه را در گوشی‌تان ذخیره کنید.

قبل از هر اقدام، با دامپزشک تماس بگیرید

شماره کلینیک شبانه‌روزی نزدیک خود را روی یخچال نصب کنید. کمک‌های اولیه جایگزین دامپزشکی نیست.

مسمومیت

نشانه‌ها: استفراغ، اسهال، لرزش، تشنج، بزاق زیاد، بی‌قراری شدید.

✓ انجام دهید

  • بسته‌بندی ماده‌ی خورده شده را همراه ببرید.
  • اگر دامپزشک دستور داد، با آب اکسیژنه ۳٪ استفراغ القا کنید (تنها در سگ، ۱ قاشق چای‌خوری به ازای هر ۵ کیلو).
  • بلافاصله به اورژانس دامپزشکی منتقل کنید.

✕ انجام ندهید

  • بدون مشورت دامپزشک هرگز استفراغ القا نکنید — برخی سموم در بازگشت آسیب بیشتری می‌زنند.
  • شیر یا غذا ندهید.

خفگی / انسداد راه هوایی

نشانه‌ها: سرفه شدید، تقلا، چنگ زدن به دهان، لب‌های آبی.

✓ انجام دهید

  • دهان را باز و در صورت دیدن جسم خارجی، با احتیاط بیرون بکشید.
  • برای سگ کوچک یا گربه: روی سر آویزان کنید و بین کتف‌ها ۵ ضربه قاطع بزنید.
  • برای سگ بزرگ: مانور هایملیخ — مشت زیر قفسه سینه و فشار سریع رو به بالا.

✕ انجام ندهید

  • انگشت را کورکورانه در گلو نکنید — جسم را عقب‌تر می‌فرستد.

ایست قلبی / تنفسی (CPR)

نشانه‌ها: بی‌هوش، بدون نفس، بدون نبض زیر گردن.

✓ انجام دهید

  • حیوان را روی پهلوی راست بخوابانید.
  • فشار قفسه سینه: ۳۰ فشار با سرعت ۱۰۰-۱۲۰ در دقیقه (سگ بزرگ با دو دست، گربه با یک دست).
  • ۲ تنفس از طریق بینی (دهان حیوان را ببندید).
  • هر ۲ دقیقه نبض را چک کنید. ادامه دهید تا رسیدن به کلینیک.

✕ انجام ندهید

  • CPR را بدون اطمینان از ایست قلبی شروع نکنید — به دنده‌های سالم آسیب می‌رسد.

خونریزی شدید

نشانه‌ها: خون فعال از زخم، رنگ‌پریدگی لثه، ضعف.

✓ انجام دهید

  • با گاز تمیز یا پارچه فشار مستقیم وارد کنید — حداقل ۳ تا ۵ دقیقه.
  • اگر خون نشت کرد، روی همان گاز گاز دوم بگذارید — اولی را برندارید.
  • اندام را در صورت امکان بالاتر از سطح قلب نگه دارید.

✕ انجام ندهید

  • تورنیکه دست‌ساز فقط در آخرین حالت و کمتر از ۱۵ دقیقه استفاده شود.

گرمازدگی

نشانه‌ها: له‌له شدید، بزاق غلیظ، استفراغ، دمای بدن > ۴۰ درجه، تلوتلو خوردن.

✓ انجام دهید

  • به مکان خنک و سایه منتقل کنید.
  • آب خنک (نه یخ) روی شکم، پنجه‌ها و کشاله ران بریزید.
  • آب خنک برای نوشیدن بدهید اما اجبار نکنید.
  • حتی اگر بهتر شد، به دامپزشک مراجعه کنید — آسیب اندام داخلی ممکن است.

✕ انجام ندهید

  • از آب یخ یا غوطه‌ور کردن کامل پرهیز کنید — شوک ایجاد می‌کند.

تشنج

نشانه‌ها: افتادن، حرکات غیرارادی، بزاق، دفع غیرارادی، گیجی پس از تشنج.

✓ انجام دهید

  • اشیای اطراف را دور کنید تا آسیب نبیند.
  • زمان شروع و مدت تشنج را یادداشت کنید.
  • نور و صدا را کم کنید.
  • پس از تشنج، در فضای آرام نگه دارید و سریعا به دامپزشک ببرید.

✕ انجام ندهید

  • دست در دهان نگذارید — حیوان زبانش را قورت نمی‌دهد.
  • حیوان را تکان ندهید.

نیش زنبور / مار

نشانه‌ها: ورم سریع، درد، بزاق، تنگی نفس، نیش مرئی.

✓ انجام دهید

  • نیش زنبور را با لبه کارت اعتباری بکشید (با موچین فشار می‌دهد).
  • کمپرس سرد روی محل بزنید.
  • برای نیش مار، حیوان را آرام نگه دارید و بدون تأخیر به اورژانس ببرید.

✕ انجام ندهید

  • محل نیش مار را نمکید یا نبرید.
  • ضد هیستامین انسانی بدون مشورت دامپزشک ندهید.