هاب بیماری‌ها
عفونیشدت: شدیدشیوع: نسبتاً شایعسگ

ارلیشیوز سگ (تب کنه)

Canine Ehrlichiosis

عفونت باکتریایی خون که با گزش کنهٔ قهوه‌ای سگ منتقل می‌شود؛ ممکن است ماه‌ها بی‌علامت بماند و در مرحلهٔ مزمن مغز استخوان و پلاکت‌ها را درگیر کند.

گروه سنی در معرض خطرهمهٔ سنین؛ سگ‌هایی که در حیاط، باغ یا پانسیون با کنه تماس دارند
معاینهٔ دامپزشکی سگ در ارتباط با ارلیشیوز سگ (تب کنه)
تصویرسازی آموزشی؛ عکس واقعی این بیماری (در صورت وجود) پایین‌تر آمده است.

پاسخ کوتاه

ارلیشیوز سگ (تب کنه) چیست و چقدر جدی است؟

عفونت باکتریایی خون که با گزش کنهٔ قهوه‌ای سگ منتقل می‌شود؛ ممکن است ماه‌ها بی‌علامت بماند و در مرحلهٔ مزمن مغز استخوان و پلاکت‌ها را درگیر کند.

نکات کلیدی:

  • گونه‌های درگیر: سگ — شدت: شدید
  • شایع‌ترین علائم: تب، بی‌حالی، بی‌اشتهایی، خون‌دماغ یا لکه‌های خونریزی ریز روی لثه و شکم
  • در این مدخل به‌عنوان بیماری مشترک رایج انسان و حیوان علامت‌گذاری نشده است؛ اگر فرد کم‌ایمنی در خانه دارید، دربارهٔ احتیاط‌ها با پزشک و دامپزشک مشورت کنید.
  • با دیدن علائم در همان روز با دامپزشک تماس بگیرید؛ تنفس دشوار، تشنج، زور زدن بدون ادرار یا بی‌حالی شدید اورژانس است.
عکس واقعی مرتبط با ارلیشیوز سگ (تب کنه): Dog blood film with Ehrlichia canis morula and Babesia (Giemsa stain)
عکس واقعی: Dog blood film with Ehrlichia canis morula and Babesia (Giemsa stain) — اثر Alan R Walker، مجوز CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز. این عکس فقط برای آشنایی است و برای تشخیص بیماری حیوان شما کافی نیست؛ برخی عکس‌های بالینی ممکن است ناخوشایند باشند.

علل و عوامل خطر

  • •گزش کنهٔ قهوه‌ای سگ (Rhipicephalus sanguineus) آلوده به Ehrlichia canis
  • •نبود کنترل منظم کنه در خانه، حیاط و پانسیون
  • •تزریق خون از اهداکنندهٔ آلوده و آزمایش‌نشده

علائم بالینی

  • •تب
  • •بی‌حالی
  • •بی‌اشتهایی
  • •خون‌دماغ یا لکه‌های خونریزی ریز روی لثه و شکم
  • •لنف‌ها بزرگ
  • •کاهش وزن

روش‌های تشخیص

  • •شمارش کامل خون (کاهش پلاکت بسیار شایع است)
  • •تست سرمی آنتی‌بادی (مانند کیت‌های چندگانهٔ کنه)
  • •PCR برای تأیید عفونت فعال
  • •بیوشیمی خون و آزمایش ادرار برای درگیری اندام‌ها

گزینه‌های درمان

  • •دورهٔ چندهفته‌ای آنتی‌بیوتیک (معمولاً داکسی‌سایکلین) فقط با تجویز و برنامهٔ دامپزشک
  • •انتقال خون یا پلاکت در خونریزی شدید
  • •درمان حمایتی و پایش دوباره شمارش خون پس از درمان

پیشگیری

  • •کنترل کنهٔ مداوم با فرآوردهٔ مخصوص سگ و متناسب با وزن طبق برچسب و نظر دامپزشک
  • •بررسی روزانهٔ بدن پس از گردش، به‌ویژه گوش، بین انگشتان و گردن
  • •پاک‌سازی لانه و درزهای دیوار در آلودگی خانگی کنهٔ قهوه‌ای
  • •آزمایش سگ‌های اهداکنندهٔ خون

پیش‌آگهی

در مرحلهٔ حاد با درمان کامل معمولاً خوب است؛ در مرحلهٔ مزمن همراه با سرکوب مغز استخوان محتاطانه تا ضعیف.

عوامل هزینه

بسته به آزمایش‌ها، مدت درمان و نیاز به انتقال خون متغیر — برآورد کتبی بگیرید

این علائم در چه بیماری‌های دیگری هم دیده می‌شوند؟

هر صفحه، بیماری‌هایی را که همین علامت را ایجاد می‌کنند کنار هم مقایسه می‌کند.

مراحل بیماری

مرحله 1

حاد (حدود ۱ تا ۳ هفته پس از گزش)

تب، بی‌حالی، بزرگی غدد لنفاوی و کاهش پلاکت؛ بهترین زمان برای درمان.

مرحله 2

تحت‌بالینی

سگ ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها سالم به نظر برسد، اما باکتری در بدن باقی است و آزمایش خون ممکن است غیرطبیعی باشد.

مرحله 3

مزمن

سرکوب مغز استخوان، کم‌خونی، خونریزی، عفونت‌های ثانویه و گاهی التهاب چشم؛ پیش‌آگهی دشوارتر.

مراقبت در منزل

  • •دارو را تا پایان دوره بدهید حتی اگر حال سگ زودتر بهتر شد
  • •تا بهبود پلاکت، از بازی خشن و ضربه پرهیز کنید
  • •کنه‌ها را با پنس از نزدیک پوست و با کشش آرام بردارید؛ نفت، الکل یا سوزاندن کنه را به کار نبرید

نشانه‌های خطر — فوراً دامپزشک

  • ⚠خونریزی از بینی یا ادرار خونی
  • ⚠لثهٔ سفید یا بسیار رنگ‌پریده
  • ⚠تنفس سریع همراه ضعف
  • ⚠بی‌اشتهایی بیش از یک روز همراه تب

پیگیری و چک‌آپ

  • •تکرار شمارش خون طبق برنامهٔ دامپزشک برای اطمینان از بهبود پلاکت
  • •بررسی سگ‌های دیگر خانه در صورت آلودگی محیطی به کنه

تشخیص افتراقی (بیماری‌های مشابه)

  • •بابزیوز
  • •کم‌خونی همولیتیک ایمنی
  • •مسمومیت با ضدانعقاد (مرگ موش)
  • •لنفوم

داروهای مرتبط

پرسش‌های متداول

آیا ارلیشیوز از سگ به انسان منتقل می‌شود؟

انتقال مستقیم از سگ به انسان معمول نیست؛ اما کنه‌ها می‌توانند انسان را هم بگزند. هنگام برداشتن کنه دستکش بپوشید و دست‌ها را بشویید.

اگر تست آنتی‌بادی مثبت باشد یعنی سگ حتماً بیمار است؟

نه همیشه. آنتی‌بادی نشانهٔ تماس با باکتری است؛ دامپزشک آن را همراه شمارش خون، علائم و گاهی PCR تفسیر می‌کند تا دربارهٔ درمان تصمیم بگیرد.

بعد از درمان ممکن است دوباره مبتلا شود؟

بله. ایمنی پایدار ایجاد نمی‌شود، بنابراین کنترل کنه پس از درمان هم باید ادامه یابد.

منابع علمی

  • • VCA Animal Hospitals — Ehrlichiosis in Dogs[لینک]
  • • Merck Veterinary Manual — Ehrlichiosis and Related Infections in Animals

بیماری‌های مرتبط

نویسنده و بازبین این صفحه

تیم تحریریه پت پرشیا

تولید و ویرایش محتوا

تیم تحریریه پت پرشیا محتوای هر صفحه را از منابع علمی معتبر گردآوری، به فارسی روان بازنویسی و با شرایط واقعی نگهداری حیوانات در ایران (اقلیم، دسترسی به دارو، قیمت‌ها و خدمات دامپزشکی) تطبیق می‌دهد.

دستیار محتوایی هوش مصنوعی پت پرشیا

ابزار کمکی تولید و بررسی متن؛ نه دامپزشک

این ابزار هوش مصنوعی فرد یا دامپزشک دارای پروانه نیست. می‌تواند در پیش‌نویس و ساختاردهی متن کمک کند و ممکن است خطا کند. تأیید مستقل دامپزشک انسانی برای همهٔ صفحات احراز نشده است؛ صرف نام ابزار یا تاریخ صفحه به معنی بازبینی بالینی نیست.

بازبینی مستقل توسط دامپزشک انسانی برای این صفحه تأیید نشده است.